Επόμενο στάδιο: ΜΑΜΑ… Ευχαριστώ, δεν θα πάρω ακόμα…

Μία από τις βεβαιότητες που είχαμε στα 20 -με βάση τα όσα είχαμε ζήσει μέχρι τότε- ήταν ότι μέχρι τα 30 θα είχαμε γίνει μαμάδες.

Μας θυμάμαι να πίνουμε ατελείωτους καφέδες στα διαλείμματα από τη σχολή και να κάνουμε μεγάλες δηλώσεις:”Καλά, δεν ξέρω πως θα τα φέρει η ζωή, αλλά αν έχω βρει κάποιον μέχρι τότε και είμαστε καλά, σίγουρα θα έχω κάνει το πρώτο μου παιδί μέχρι τα 30“.

Μια δεκαετία και βάλε αργότερα, καμία μας δεν είναι μαμά. Αναρρωτιέμαι αν είναι ο 20χρονος εαυτός μας που έπεσε έξω, ή αν είμαστε εμείς, σήμερα, που κάνουμε κάτι λάθος.

Για το τεύχος Σεπτεμβρίου του Marie Claire, η Γαλάτεια Λασκαράκη καταπιάνεται, στο πολύ ενδιαφέρον άρθρο της με τίτλο “Το τελευταίο ταμπού”, με τη μερίδα εκείνη των σύγχρονων γυναικών που δε θέλουν να αποκτήσουν παιδιά, από επιλογή. Μέσα στο κείμενό της, αναφέρει όλους τους λόγους εκείνους που αποτρέπουν μία γυναίκα από το να γίνει μαμά, όπως το ότι δε θέλει να χάσει την ανεξαρτησία της, ή το ότι επιλέγει να χαρεί τη ζωή της μόνο με το σύντροφό της, ή το ότι δε θέλει να χαλάσει το σώμα της, την καριέρα της, τις συνήθειές της, την ησυχία της. Ας δεχτούμε λοιπόν, κατ’αρχάς, ότι ναι, σήμερα υπάρχουν γυναίκες που δεν θέλουν να κάνουν παιδιά και είναι πάρα πολύ ευχαριστημένες με αυτή τους την επιλογή. Τι γίνεται όμως με αυτές τις γυναίκες που θέλουν θεωρητικά κάποια στιγμή να γίνουν μαμάδες, αλλά, παρά το ότι βρίσκονται στη “σωστή” ηλικία και διατηρούν μακροχρόνια σχέση, δεν έχουν νιώσει ακόμα το βιολογικό ρολόι να χτυπάει;

  My generation

Για τις μαμάδες μας ήταν όλα πολύ πιο αυτονόητα. Γνώρισαν κάποιον, τον ερωτεύτηκαν, τον αρραβωνιάστηκαν, τον παντρεύτηκαν, κάπου σε όλο αυτό έφτιαξαν σπίτι, απέκτησαν καλά σερβίτσια, τακτοποιήθηκαν -τσουπ!- μετά από μερικούς μήνες άρχισε να φουσκώνει η κοιλίτσα. Τα ζευγάρια του σήμερα είναι πολύ πιο σύνθετα. Πάρα πολύ πιο σύνθετα. Γνωρίζουμε κάποιον, πέφτουμε με τα μούτρα -είμαστε μικρές δεν ξέρουμε- όταν σοβαρεύει η κατάσταση αρχίζουμε να ασφυκτιούμε εκατέρωθεν, του ζητάμε πίσω τα κλειδιά του διαμερίσματός μας και πάμε για άλλα. Συνήθως, μετά, για ένα διάστημα, τη βλέπουμε “single and fabulous”, δοκιμάζουμε διάφορες συνταγές, αλλάζουμε πόλεις, σπίτια, ο ένας φεύγει για μεταπτυχιακό, ο άλλος φεύγει φαντάρος, τα φτιάχνουμε με μικρότερους, με μεγαλύτερους, με δεσμευμένους, με ακατάλληλους, τα χρόνια περνάνε, κάποια στιγμή μας χτυπάει πάλι ο έρως κατακούτελα και πέφτουμε για άλλη μία φορά (δεύτερη, τρίτη, πολλοστή, δεν έχει σημασία) με τα μούτρα. Και έστω ότι δένει η χημεία, ξεπερνιούνται τα όποια εμπόδια, φτιάχνουν οι συνθήκες και φτάνουμε στη στιγμή-κλειδί. Όσο κι αν μας έχει πιάσει “άρνηση”, όσο κι αν μας αρέσει να ζούμε ακόμα σαν φοιτητές, είναι γεγονός ότι όταν είσαι σε μακροχρόνια σχέση, από κάποια στιγμή και μετά, δεν μπορείς απλά να συνεχισεις ανέμελος τη ζωή σου -σύμφωνα με τα ηλικιακά και κοινωνικά “πρέπει”, είναι ώρα να πας παρακάτω.

Χρονική πίεση

Χρειάστηκαν αρκετά ποτήρια κρασί με τις κολλητές μας μέχρι να απενοχοποιήσουμε το “δεν είμαι έτοιμη ακόμα” και να μας δώσουμε περιθώριο μερικά ακόμη χρόνια. Στο μεταξύ, διοριστήκαμε, απολυθήκαμε, πτωχεύσαμε, με τα πολλά ορθοποδήσαμε, βγήκαμε, ήπιαμε, ταξιδέψαμε, ξενυχτήσαμε -πέρασαν οι μήνες. Και ήρθε πάλι το “πρέπει” σαν υπενθύμιση στο κινητό και άρχισε να χτυπάει με ένα διαολεμένο ντριιιν μες στο υποσυνείδητο. Ξαναπατήσαμε snooze. Πόσο περιθώριο να μας δώσουμε αυτή τη φορά; Πρώτα πρέπει να το πάρουμε απόφαση, μετά άντε να “πιάσεις” παιδί, να εξελιχθεί ομαλά η εγκυμοσύνη, να πάνε όλα καλά, να γεννήσεις. Λέμε “δεν είμαι έτοιμη ακόμα”, αλλά έτοιμες μπορεί να μην νιώσουμε ποτέ. Κι αν τότε είναι αργά; Μέχρι τα 35 λένε οι γυναικολόγοι. Κι αν θέλουμε δεύτερο; Πότε θα γίνουν όλα αυτά; Προλαβαίνουμε; Δεν είναι ότι μας πήρανε τα χρόνια, αλλά εμείς δε λέγαμε ότι δεν θέλαμε να έχουμε μεγάλη διαφορά ηλικίας από τα παιδιά μας; Μήπως πρέπει να κλείσουμε τα αυτιά στα “Αποκλείεται! Δείχνεις πολύ μικρότερη!” και να παραδεχτούμε, στον εαυτό μας πρώτα από όλα, ότι έχουμε μεγαλώσει;

Κοινωνική πίεση

Δεν υπάρχουν πια κανόνες. Δεν υπάρχει σωστό, λάθος, νορμάλ. Μερικές παντρεύτηκαν, κάποιες μόνο με πολιτικό γάμο. Κάποιες συγκατοίκησαν, άλλες όχι, κάποιες αρραβωνιάστηκαν, άλλες έμπλεξαν με ξένους, κάποιες έφυγαν στο εξωτερικό, άλλες έχουν εδώ και χρόνια σχέση από απόσταση. Κάπου μέσα σε όλη αυτή την αναμπουμπούλα, εκπαιδεύσαμε τους γονείς μας να μην ανακατεύονται στα προσωπικά μας, τους κόψαμε τα “και πότε με το καλό;“, τους πείσαμε να ξεπεράσουν το ζήτημα γάμος -τουλάχιστον με τη συμβατική “αρραβώνας-γάμος-παιδιά” έννοια. Ναι καλά. Περίμενε μέχρι να δουν στο δρόμο κανένα νεαρό ζευγάρι με μωρά: ζουν για εκείνο το τηλεφώνημα. Δεν είναι ότι δε θέλουμε πολύ να τους δώσουμε κάποια στιγμή αυτή τη χαρά, αλλά να: εξακολουθούμε να νιώθουμε παιδιά εμείς οι ίδιες.

Επαγγελματική πίεση

Δεν έχουμε ιδέα πως θα προλαβαίνουμε. Πώς θα καταφέρουμε να έχουμε χρόνο για τα πάντα. Μας φαίνεται βουνό. Η ατζέντα μας είναι γεμάτη to dos, meetings, projects… και άλλες αγγλικές λέξεις. Σκεφτόμαστε την καριέρα μας, τα σχέδιά μας, την προσωπική μας ανέλιξη, τις 24ώρες που δεν φτάνουν για τίποτα. Το πώς θα την παλεύουμε μόνες, σπίτι. Το τι θα γίνει όταν χρειαστεί να λείψουμε με άδεια εγκυμοσύνης. Το πόσο τρέξιμο θα χρειαστεί μετά.

  

Ψυχολογική πίεση

Στο ίδιο άρθρο, ως ένας από τους λόγους που τα ζευγάρια του σήμερα δεν κάνουν παιδιά αναφέρεται και η έλλειψη γονείκού ενστίκτου. Δίπλα ακριβώς σ’αυτή τη φράση ανοίγει μια παρένθεση: ο τρόπος ζωής των σημερινών τριαντάρηδων μοιάζει με παρατεταμένη εφηβεία. Μεγάλη αλήθεια. Λίγο οι συνθήκες, λίγο οι αφραγκίες, λίγο το αίσθημα του αχόρταγου, δεν το χωράει το μυαλό μας ότι θα εκαταλείψουμε το τωρινό μας lifestyle (έξοδοι, parties, συναυλίες, τριήμερα, κοριτσοδιακοπές, events, ποτά, τσιγάρα, ξενύχτια) και θα νοικοκυρευτούμε. Η αντίστοιχη έκφραση στα αγγλικά είναι -όχι τυχαία-“to settle down”: ηρεμώ, ησυχάζω, “μαζεύομαι”. Αντί να περιμένουμε με ενθουσιασμό το επόμενο στάδιο, μας πιάνει πανικός: που δεν θα μπορούμε να κάνουμε ό,τι θέλουμε, που δεν θα έχουμε χρόνο για τον εαυτό μας, που θα χρειαστεί να εγκαταλείψουμε τα χόμπυ μας, που θα πάρουμε κιλά και θα χαλάσουμε το σώμα μας, που δεν θα μας ξαναδεί ποτέ κανένας ερωτικά -που δεν θα μπορούμε πια να βγαίνουμε, να πίνουμε, να τρέχουμε από event σε event –που δεν θα γυρίσουμε ποτέ τον κόσμο με μία backpack. Μιλάμε με φίλες που έχουν γίνει ήδη μαμάδες. Κάποιες είναι πανευτυχείς, χαμογελαστές και πιο όμορφες από ποτέ. Άλλες μας καρφώνουν στα μάτια με ένα βλέμμα τρελό, μας πιάνουν το χέρι και μας προειδοποιούν: “Ό,τι σου λένε για τη μητρότητα, ωραία φάση και τέτοια; Ψέματα. Έχω να κοιμηθώ 14 μήνες“. Περισσότερο στρες. Αποστροφή για οτιδήποτε ροζ ή γαλάζιο. Φόβος για όλα τα φανταστικά πράγματα που θα χάσουμε όσο ασχολούμαστε με πιπίλες, καρότσια και πάνες.

No pressure

Σε κάθε ένα από τα παραπάνω, είμαι σίγουρη ότι υπάρχουν τεράστια “αλλά”. Και πως αν τύχει, όταν επιτέλους το αποφασίσουμε, να μην μπορούμε να κάνουμε παιδιά, θα κοπανάμε το κεφάλι μας στον τοίχο με το πόσο χαζά σκεφτόμασταν. Και πως αν όντως γίνουμε μαμάδες, θα είμαστε τόσο ερωτευμένες με τα παιδιά μας, που θα διαβάζουμε αυτό το κείμενο και θα μας φαίνονται όλα τα προβλήματα μικρότητες. Για την ώρα, ας ελπίσουμε αν και όταν έρθει η στιγμή, να έχουμε δίπλα μας τον άνθρωπο που μας αγαπάει πιο πολύ, να βάλουμε μαζί τα κλάμματα και να ‘ναι δάκρυα χαράς.